Najem okazjonalny - co to jest, kiedy warto go stosować?

26 sierpnia 2021

Autor Agnieszka Tanalska

Najem okazjonalny - co to jest, kiedy warto go stosować?

Wokół najmu okazjonalnego w ostatnim czasie narosło sporo mitów. Wielu wynajmujących obawia się, że taki rodzaj umowy pozbawia ich w dużej mierze praw lokatorskich. Czy rzeczywiście ten rodzaj wynajmu zabezpiecza jedynie interesy właścicieli nieruchomości? Na czym dokładnie polega najem okazjonalny i czym różni się od tradycyjnego? Wszystkiego tego dowiecie się z poniższego poradnika.

Najem okazjonalny - co to?

Wynajem okazjonalny został wprowadzony do porządku prawnego ustawą z 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów. Celem tego rozwiązania było skuteczniejsze zabezpieczenie właścicieli nieruchomości przed nieuczciwymi najemcami.

Na czym polega to skuteczniejsze zabezpieczenie? Otóż najem okazjonalny pozwala na przeprowadzenie szybkiej eksmisji. W tym trybie bowiem lokatorzy przed odebraniem kluczy muszą notarialnie zgodzić się na dobrowolne poddanie się egzekucji komorniczej. Daje to posiadaczom mieszkania czy domu gwarancję, że jeśli nawet trafią na uciążliwych lokatorów, którzy przestaną płacić i odmówią wyprowadzki, będą mogli natychmiast przystąpić do eksmisji, a sprawa nie będzie ciągnęła się latami.

Skomplikowana procedura? Niekoniecznie

Mimo że najem okazjonalny istnieje w porządku prawnym już kilkanaście lat, wciąż cieszy się umiarkowanym powodzeniem. Zawarcie umowy w tym trybie kojarzy się bowiem z dodatkowymi kosztami i skomplikowanymi procedurami. Czy słusznie? 

Przyjrzyjmy się warunkom, jakie należy spełnić przy najmie okazjonalnym:

  • zgodnie z nowelizacją ustawy o ochronie praw lokatorów z 11 września 2017 roku z trybu najmu okazjonalnego mogą skorzystać wyłącznie osoby prywatne, nieprowadzące działalności gospodarczej;
  • umowa najmu okazjonalnego zawsze zawierana jest na czas określony - maksymalny dopuszczony prawem czas to 10 lat;
  • umowa i wszelkie zmiany muszą mieć formę pisemną pod rygorem nieważności;
  • wynajmujący ma obowiązek zgłoszenia umowy najmu okazjonalnego do Urzędu Skarbowego w ciągu maksymalnie 14 dni. W przypadku niedochowania tego terminu umowa będzie w świetle prawa traktowana jak standardowa umowa najmu na zasadach ogólnych kodeksu cywilnego.

Do umowy należy dołączyć następujące dokumenty:

  • oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego, w którym najemca poddał się egzekucji i zobowiązał się do opróżnienia i wydania lokalu używanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego lokalu w terminie wskazanym w żądaniu;
  • wskazanie przez najemcę innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać w przypadku wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu;
  • oświadczenie właściciela lokalu lub osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu, o którym mowa w pkt 2 lub ust. 3, o wyrażeniu zgody na zamieszkanie najemcy i osób z nim zamieszkujących w lokalu wskazanym w oświadczeniu; na żądanie wynajmującego załącza się oświadczenie z podpisem notarialnie poświadczonym.

Jak więc widać jedyny dodatkowy koszt to około 150-300 zł za wizytę u notariusza. Jeśli zaś chodzi o procedury, najem okazjonalny wymaga zebrania kilku dodatkowych dokumentów. Czy jest się czego bać? Naszym zdaniem zdecydowanie nie.

Jak wypowiedzieć umowę wynajmu okazjonalnego?

Podobnie jak w przypadku standardowej umowy wynajmu każda ze stron może rozwiązać umowę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia liczy się od ostatniego dnia miesiąca, w którym wypowiedzenie zostało złożone. 

Przykładowo jeśli wypowiedzenie zostanie złożone 15 maja, miesięczny okres wypowiedzenia liczy się od 31 maja, czyli umowa przestaje obowiązywać wraz z końcem czerwca.

Co zrobić, gdy lokator nie chce się wyprowadzić?

Co może zrobić właściciel nieruchomości w przypadku, gdy lokatorzy nie chcą się wyprowadzić? Przede wszystkim podziękować sobie za przezorność i podpisanie umowy najmu okazjonalnego. A następnie:

  • wręczyć pisemne żądanie opróżnienia lokalu w terminie nie dłuższym niż 7 dni od otrzymania żądania;
  • jeśli pisemne żądanie nie przyniesie skutku, złożyć wniosek do sądu o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, w którym najemcy dobrowolnie poddali się egzekucji. Do wniosku należy dołączyć żądanie opróżnienia lokalu, dowód doręczenia pisma do najemców oraz potwierdzenie zgłoszenia umowy najmu okresowego do Urzędu Skarbowego.

Warto zaznaczyć, że procedura ta zastępuje konieczność wszczynania sprawy o eksmisję. Co więcej, w tym przypadku lokatorów nie obowiązuje okres ochronny.

Co z prawami lokatorów?

Jeśli jesteś najemcą, właściciel nieruchomości wymaga zawarcia umowy najmu okresowego, a w Twojej głowie pojawił się właśnie wielki czerwony znak ostrzegawczy, uspokajamy - Twoje prawa jako lokatora również są chronione.

Najemcy, którzy płacą czynsz na czas, dbają o mieszkanie i wywiązują się ze swoich obowiązków, nie mają powodów do obaw. O ile umowa najmu okresowego daje posiadaczowi nieruchomości możliwość przeprowadzenia szybkiej eksmisji, o tyle aby taką procedurę rozpocząć, muszą być spełnione określone prawem warunki.

Nakaz eksmisji może zostać Ci wręczony jedynie z poniższych przyczyn:

  • zalegasz z zapłatą czynszu lub innych opłat przez co najmniej 3 miesiące;
  • bez zgody właściciela mieszkania podnająłeś lokal lub oddałeś je w bezpłatne użytkowanie osobom trzecim;
  • mimo pisemnego upomnienia używasz nieruchomości w sposób niezgodny z umową, utrudniasz życie pozostałych mieszkańców budynku lub dopuszczasz się szkód w lokalu;
  • utraciłeś możliwość zamieszkania w innym lokalu wskazanym w umowie i nie wskazałeś miejsca zastępczego.

Najem okazjonalny - czy warto?

Najem okazjonalny w większym stopniu niż standardowa umowa wynajmu zabezpiecza interesy właścicieli nieruchomości. Jest to też bezpieczna opcja dla lokatorów. Wiąże się jednak z koniecznością zebrania kilku dodatkowych dokumentów i wizytą u notariusza.

Czy zatem warto podjąć ten dodatkowy wysiłek? Dla tych, dla których spokój jest najważniejszy, jest to z pewnością doskonałe rozwiązanie. 

Czytaj również:

Artykuł zaktualizowany: 14 września 2021

Udostępnij