Kooperatywa mieszkaniowa sposobem na tańsze mieszkania

 

   Na skróty

 

Czym jest kooperatywa mieszkaniowa?

Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju rozpoczęło konsultacje społeczne odnośnie projektu umożliwiającego budowę mieszkań realizowaną przez przyszłych mieszkańców w postaci wspólnej inwestycji. Resort określił kooperatywę mieszkaniową jako zrzeszenie co najmniej 3 osób, którzy w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych zawiązują współpracę i podejmują się wybudowania domu lub budynku wielorodzinnego. Inwestycja może także przybrać formę zespołu budynków jednorodzinnych lub prac budowlanych, na przykład w ramach przedsięwzięć rewitalizacyjnych. 

 

Korzyści wynikające z kooperatywy mieszkaniowej

Pomysł budowy mieszkań w modelu kooperatywnym znany jest na całym świecie i od dawna gromadzi licznych zwolenników tego rozwiązania. Współdziałanie osób zainteresowanych nabyciem nieruchomości może przynieść wiele korzyści, które decydują o tym, że kooperatywy mieszkaniowe są bardziej atrakcyjne niż oferty deweloperów. Wśród głównych zalet wyróżnia się:

  • wspólny wpływ przyszłych mieszkańców na zagospodarowanie powierzchni mieszkaniowej,

  • decydowanie o finansowaniu i przebiegu inwestycji,

  • dostosowanie przestrzeni do indywidualnych potrzeb lokatorów,

  • tworzenie wspólnoty i społeczności opartej na silnych więziach sąsidziedzkich, 

  • istnienie przestrzeni wspólnej przeznaczonej do rekreacji, spędzania wolnego czasu czy nawet pracy zawodowej.

Jedną z najważniejszych korzyści są oszczędności, które w dużej mierze wynikają z braku konieczności płacenia marży dla deweloperów, sięgającej nawet do 20% wartości nieruchomości. Pierwsze obserwacje tego rodzaju przedsięwzięć dowodzą, że obniżenie kosztów nabycia mieszkania w porównaniu do cen rynkowych może wynieść nawet około 20–30%.

 

Coraz bliżej uregulowania prawnego o kooperatywach mieszkaniowych

Trwają pracę Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju nad projektem ustawy o kooperatywach mieszkaniowych, który określałby zasady ich tworzenia i działania. W myśl rządowej inicjatywy, inwestycja kooperatywy mieszkaniowej będzie mogła być realizowana w jednej z poniższych form:

  • kupna gruntu i wybudowaniu budynku wielomieszkalnego,

  • kupna gruntu i wybudowania na nim minimum trzech domów jednorodzinnych,

  • kupna budynku i przeprowadzenia w nim remontu, tak aby znalazły się w nim co najmniej trzy mieszkania.

Dodatkowo ministerstwo zaznacza również, że kooperatywy mieszkaniowe mogą działać wyłącznie w oparciu o formułę non-profit. Inicjatywa wspólnych mieszkań ma służyć potencjalnym lokatorom i nie może mieć przeznaczenia komercyjnego. 

 

Na jakich zasadach będzie działać kooperatywa mieszkaniowa?

Członkowie kooperatywy będą prowadzili działalność po podpisaniu porozumienia, które określi, m. in.  rodzaj inwestycji, wkłady wniesione przez każdego członka, udziały w zyskach i stratach oraz zasady reprezentowania kooperatywy. W porozumieniu powinny być również uwzględnione zasady wypowiedzenia udziału w spółce, rozwiązania spółki i rozliczenia inwestycji. Ze względu na terminowy charakter przedsięwzięcia, porozumienie może zawierać informację o czasie trwania spółki. Po zakończeniu przedsięwzięcia inwestycyjnego, zgodnie z prawem, zostaje utworzona wspólnota mieszkaniowa, a powstałe mieszkania są wyodrębniane i stają się własnością osób tworzących kooperatywę. Co ważne, kooperatywa mieszkaniowa będzie mogła również działać w formie spółki cywilnej.

 

Nieruchomości gminne w ramach kooperatywy mieszkaniowej

Przygotowywany przez ministerstwo projekt o wspólnej budowie mieszkań ma regulować zasady przeznaczenia działek należących do gminy pod specjalną inwestycję, jaką jest kooperatywa mieszkaniowa. W uchwale gmina będzie mogła wskazać nieruchomości dostępne w ramach tworzenia kooperatyw, określić zasady korzystania z nieruchomości oraz ustalić sankcje za jej nieprzestrzeganie. Sprzedaż nieruchomości nastąpi na podstawie przetargu, a jej cena będzie mogła zostać rozłożona na raty, nie dłuższe jednak niż 20 lat. Pierwsza ratę za nieruchomość trzeba będzie zapłacić do dnia podpisania umowy przenoszącej własność nieruchomości, spłata kolejnych rat zostanie określona w umowie. W razie rozłożenia zapłaty na raty, będą one podlegały oprocentowaniu. Warto także pamiętać, że wierzytelności gminy wobec nabywców będą zabezpieczone hipoteką.

 

Funkcjonowanie kooperatyw mieszkaniowych

Kupno nieruchomości od gminy w ramach kooperatywy spowoduje, że nieruchomość nie będzie mogła służyć prowadzeniu działalności gospodarczej. Ponadto nie będzie można nieruchomości wynająć innej osobie, za wyjątkiem wynajęcia budynku lub mieszkania na potrzeby gminy. Po zakończeniu inwestycji nastąpi zniesienie współwłasności nieruchomości i ustanowienie odrębnej własności mieszkań na rzecz osób, które tworzyły kooperatywę. 

 

Przyszłość kooperatyw mieszkaniowych

Nowe przepisy, oprócz zapewnienia większego dostępu do zakupu lokali mieszkaniowych, mają także na celu zapobieganie suburbanizacji. Zjawisko rozwijania się terenów podmiejskich i wyludniania się miast to problem, z którym starają się walczyć samorządy. Konsekwencje suburbanizacji sprowadzają się zwłaszcza do wysokich kosztów modernizacji i powstawania infrastruktury drogowej oraz negatywnego wpływu na środowisko. Kooperatywy mieszkaniowe w założeniu będą zachęcać mieszkańców do pozostania w miastach i realizacji tam potrzeb mieszkaniowych, co wpłynie na lepsze zagospodarowanie przestrzeni miejskiej. Rząd dąży również do wypracowania, jak najbardziej elastycznych zasad funkcjonowania kooperatywy mieszkaniowej. Stąd też członkowie kooperatywy będą mogli korzystać, m. in. z możliwości ubiegania się o finansowanie w bankach. Przewiduje się, że omawiana ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2020 r.

 

   Przeczytaj również

 

Źródło:

Projekt ustawy o kooperatywach mieszkaniowych