Użyczenie nieruchomości a najem - podobieństwa i różnice

19 lipca 2021

Autor otodom

Użyczenie nieruchomości a najem - podobieństwa i różnice

Udostępnienie nieruchomości nie zawsze musi być odpłatne. Jeśli chcesz udostępnić mieszkanie za darmo rodzinie lub znajomym, rozwiązaniem dla Ciebie jest umowa użyczenia nieruchomości. Na czym ona polega i kiedy możesz po nią sięgnąć? A także czym różni się od zwykłej umowy najmu? Sprawdź w Otodom!

Użyczenie nieruchomości - co to jest?

Użyczenie to najprościej rzecz ujmując oddanie rzeczy drugiej osobie do bezpłatnego użytkowania przez określony lub nieokreślony czas. Kiedy takie transakcje mogą mieć miejsce na rynku nieruchomości? Na przykład wtedy, gdy właściciel wyjeżdża na jakiś czas, a zależy mu, żeby mieszkanie (chociażby ze względów bezpieczeństwa, zadbania o czystość itp.) nie stało puste. To korzystna sytuacja dla obu stron: właściciel nie musi się martwić, że podczas nieobecności w mieszkaniu coś się wydarzy, natomiast biorący w użyczenie ma do własnej dyspozycji lokal za darmo.

Umowa użyczenia nieruchomości a umowa najmu

Umowa najmu oraz umowa użyczenia podlegają pod tę samą kategorię umów cywilnoprawnych - regulujących używanie rzeczy. Różnice pomiędzy tymi dwoma rodzajami transakcji są niewielkie, ale istotne. Najważniejsza z nich jest taka, że w przypadku użyczenia osoba, która uzyskuje prawo do korzystania z rzeczy, nie płaci za to czynszu jej właścicielowi. Jeśli w umowie podana jest wysokość czynszu, mamy wtedy do czynienia z najmem, a nie użyczeniem. 

Osoby trzecie a użyczenie

Kolejną różnicą jest możliwość udostępnienia nieruchomości osobom trzecim. Najemca, jeśli umowa nie twierdzi inaczej, może oddać nieruchomość wynajmowaną w najem lub do bezpłatnego używania osobie trzeciej. Oczywiście w umowie można taką opcję wykluczyć, co nierzadko się dzieje. Odwrotnie wygląda to w wypadku umowy użyczenia. Osoba biorąca nieruchomość w użyczenie, nie może oddać rzeczy używanej osobie trzeciej, jeżeli umowa milczy w tej kwestii.

Transakcja bezpłatna?

Istotne są także finanse - o ile biorący w użyczenie nie musi płacić właścicielowi nieruchomości, to musi on pokrywać zwykłe koszty używania domu czy mieszkania, a więc np. rachunki za wodę czy prąd. Jego zakres obowiązków jest też znacznie szerszy niż przy wynajmie. Jeżeli wynajmowana rzecz ma wady, najemca może oczekiwać, że właściciel ją usunie, żądać obniżenia czynszu lub wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym. Zależy to oczywiście od rodzaju wady i jej uciążliwości. Natomiast w przypadku użyczenia, biorący w użyczenie musi na własny koszt usunąć wszelkie szkody jakich dokonał.
Kwestia pokrywania zwykłych kosztów użytkowania powoduje wiele nieporozumień. Zdarzają się transakcje, gdzie jedna strona udostępnia nieruchomość, zobowiązując jedynie do pokrywania normalnych kosztów eksploatacyjnych, czyli np. czynszu administracyjnego. Nazywają taką transakcję umową użyczenia, podczas gdy jest to w tym przypadku określenie błędne. Nawet w sytuacji, gdy strona użytkująca płaci jedynie za bieżące koszty, jest to już transakcja najmu lub dzierżawy, a nie użyczenie. 

Gdzie szukać informacji o umowach najmu i użyczenia?

Umowę najmu reguluje kodeks cywilny, art. 659 – 692. Istnieją także regulacje dodatkowe dotyczące rodzajów najmu. Jest to m.in. ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 05.31.266 j.t. z poźń. zm). Regulacja kodeksowa umowy użyczenia znajduje się w art. 710 – 719 kodeksu cywilnego.

Czytaj również:

 

Artykuł zaktualizowany: 19 lipca 2021

Udostępnij