Ustawa o krztałtowaniu ustroju rolnego

     

     Na skróty 

 

 

Koniec z niekorzystnymi zasadami nabywania działek

Najwyższa Izba Kontroli przedstawiła raport, z którego wynika, że zmiany w obrocie ziemią, wprowadzone ustawą w 2016 r., zmniejszyły liczbę transakcji sprzedaży ziemi oraz spowodowały obniżenie wysokości czynszu dzierżawy gruntów znajdujących się w zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa. Na podstawie tej ustawy na 5 lat wstrzymano sprzedaż nieruchomości rolnych o powierzchni powyżej 2 ha, a główną formą dysponowania ziemią należącą do Skarbu Państwa stała się dzierżawa. Wprowadzone zmiany negatywnie wpłynęły na obrót ziemią rolną izahamowały wzrost cen gruntów.

 

Sytuacja przed nową ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego z 2019

Przed wprowadzeniemnowelizacji ustawy o obrocie ziemiąkażda osoba, która chciała kupić gospodarstwo rolne musiała być rolnikiem, a gdy nie spełniała tego warunku, musiała dostać zgodę dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na kupno ziemi. Dodatkowo, zgodnie z ustawą, kupujący ziemię powinien prowadzić gospodarstwo rolne od minimum 10 lat i zamieszkiwać na terenie gminy, na której znajduje się gospodarstwo. Kolejną przeszkodą było ograniczenie nabywanej powierzchni rolnej – kupić można było nie więcej niż 300 ha ziemi. Utrudniono też możliwość sprzedaży ziemi. Jeżeli kupujący chciał ją sprzedać, musiał uzyskać na to zgodę sądu. 

 

Co zmienia nowelizacja w obrocie ziemią rolną i kto na niej skorzysta?

Wraz z nastaniem 2019 roku pojawiła się szansa na ułatwienie dostępu do zakupu gruntu rolnego. Zdecydowanym krokiem ku liberalizacji przepisów o obrocie ziemią jest ustawa z 26 kwietnia 2019 r., której większość przepisów weszła w życie 26 czerwca 2019 r. Wprowadzone na mocy ustawy regulacje łagodzą wymoginabywania nieruchomości rolnych i w dużej mierze upraszczają funkcjonowanie wielu przedsiębiorstwom posiadającym własne działki. Jedną z kluczowych zmian jest rozszerzenie grupy potencjalnych nabywców ziemi rolnej. Nowe zasady umożliwiają zakup gruntu niektórym podmiotom z branży energetycznej, które mogą wykorzystać zakupioną ziemię do dokonywania inwestycji z zakresu ich głównej działalności. 

 

Najważniejsze zmiany dotyczące nabywania ziemi, o których musisz wiedzieć 

Nowelizacja ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego wprowadza szereg znaczących zmian, które zastąpią bardzo restrykcyjne regulacje z 2016 roku. Co dokładnie zmienia się w obrocie gruntami rolnymi?

  • następuje zwiększenie powierzchni działki rolnej, które może kupić także osoba nie będąca rolnikiem do 1 ha,
  • usunięto ograniczenia w przypadku zakupu działek położonych na terenie miasta, na wsi natomiast na cele nierolnicze można będzie kupić jedynie jedną działkę,
  • jeśli powierzchnia działki przekroczy jeden hektar, trzeba będzie prowadzić działalność rolniczą i nie będzie można sprzedać działki przez 5 lat,
  • zgodnie ze zmienionymi przepisami nastąpiło poszerzenie listy osób, na rzecz których można sprzedać nieruchomość o rodzeństwo, rodziców i pasierbów,
  • przepisy zmniejszają okres obowiązku prowadzenia gospodarstwa rolnego przez nabywcę ziemi z dotychczasowych 10 do 5 lat, w tym okresie również nie będzie można jej sprzedać lub oddać w posiadanie komuś innemu.

Dodatkowo Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa nadal będzie miał prawo pierwokupu zarówno działek położonych na terenie miasta, jak i na wsi. Nowa ustawa znosi obowiązek sprzedaży działki rolnej za zgodą sądu, sprzedaż będzie mogła nastąpić przed upływem 5 lat od zakupu za zgodą dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, który wyda w tej sprawie decyzję. Będzie on mógł również wydać zgodę na zakup nieruchomości rolnych przez uczelnie na cele dydaktyczne, czy też instytucje samorządowe na cele publiczne.

 

Powrót do przeszłości - jak wyglądał obrót ziemią rolną na przestrzeni lat?

W skontrolowanym przez NIK okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2018 r. w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP) znajdowało się ok. 10% użytków rolnych w Polsce. W ciągu 26 lat, tj. od 1992 do końca 2018 r. z ZWRSP sprzedano prawie 3 mln ha gruntów, tj. 57% powierzchni przejętej od czasu jego utworzenia. W latach 1992-2018 cena gruntów rolnych ZWRSP wzrosła ponad 50-krotnie, od 500 zł za ha w 1992 r. do ponad 32 tys. zł za ha w 2016 r. Ograniczenie sprzedaży gruntów rolnych w 2017 r. sprawiło, że cena gruntów rolnych ZWRSP w porównaniu do 2016 r. spadła w 2018 r. o 15% do nieco ponad 26 tys. zł za ha. Na koniec I półrocza 2018 r. ponad 18 tys. ha nieruchomości ZWRSP użytkowano bez tytułu prawnego. W okresie objętym kontrolą NIK powierzchnia ta zwiększyła się o ponad 50%. Bezumowni użytkownicy nieruchomości ZWRSP to przede wszystkim byli dzierżawcy, którzy uchylali się od zwrotu nieruchomości o łącznej powierzchni 18 tys. ha po wygaśnięciu bądź rozwiązaniu umów dzierżawy. Druga grupa to osoby zajmujące, zazwyczaj w dobrej wierze, niewielkie działki o nieuregulowanym stanie prawnym (łącznie około 200 ha).

 

CZYTAJ WIĘCEJ O PRAWIE W OTODOM