Słownik Finansowy Otodom: S jak Stopy Procentowe

09 listopada 2021

Autor Tomasz Tasiemski, Ekspert Otodom Finanse

Słownik Finansowy Otodom: S jak Stopy Procentowe

Planując zakup mieszkania lub domu na kredyt, często zastanawiamy się, jak wysoką ratę jesteśmy w stanie płacić miesięcznie, żeby było nas na nią stać. Czasami klienci przychodzący na spotkania, tak bardzo marzą o swoim własnym domu, że nie biorą pod uwagę szeregu okoliczności, które mogą sprawić, że marzenia te staną się dla nich nie do udźwignięcia. Jednym z czynników, o których w ostatnim czasie jest dosyć głośno, są stopy procentowe. Co kryje się pod tym pojęciem? Jaki wpływ mają stopy procentowe na nasze comiesięczne raty? Jakie ryzyko niesie za sobą zmiana stóp procentowych? I na co jeszcze należy zwrócić uwagę, patrząc na kredyt długoterminowo, uwzględniając zmiany zachodzące na arenie ekonomicznej?

Raty kredytu a możliwości kredytobiorcy

Część klientów starających się obecnie o kredyt, niestety nie bierze pod uwagę zmieniającej się sytuacji ekonomicznej i kredytuje się, bazując na maksymalnych dostępnych dla nich ofertach. W takiej sytuacji często rata kredytu, którą przyjdzie im płacić, staje się znacznym obciążeniem dla domowego budżetu. Jest to myślenie bardzo krótkowzroczne, ponieważ wysokość rat uzależniona jest m.in. od WIBOR-u, a w związku z tym może ulec zmianom na przestrzeni kolejnych lat.

Co to jest WIBOR?

Mówiąc o zmianie wysokości rat kredytowych, warto wyjaśnić podstawowe czynniki, które wypływają na wysokość comiesięcznego zobowiązania kredytobiorców. Czym jest zatem WIBOR? Ujmując najprościej, WIBOR (skrót pochodzący od nazwy Warsaw Interbank Offered Rate) to oprocentowanie, w ramach którego udzielane są pożyczki pomiędzy bankami na naszym rodzimym rynku. Warto zauważyć, że wysokość tego wskaźnika jest zmienna i ustalana codziennie o godzinie 11:00, na podstawie danych dostarczanych przez banki.  Informacja ta jest istotna dla całej gospodarki.

Co to jest stopa procentowa?

Stopa procentowa to koszt, jaki musi ponieść kredytobiorca zaciągając kredyt bądź zysk uzyskany z zainwestowanego kapitału. I tak, biorąc kredyt, bank informuje nas o kosztach jakie poniesiemy w związku z pożyczką, określając wysokość oprocentowania kredytu. Sytuacja jest analogiczna do oszczędności jakie lokujemy w banku. Wysokość stóp procentowych, czy inaczej oprocentowania, określa nasz zysk. Stopy procentowe ustalane są na posiedzeniach Rady Polityki Pieniężnej. 

Rodzaje stóp procentowych

Możemy wyróżnić 5 rodzajów stóp procentowych ustalanych przez Narodowy Bank Polski, a wśród nich m.in.:

  • stopa referencyjna – definiuje poziom rentowności bonów pieniężnych, które emituje NBP, a kupują bądź sprzedają banki komercyjne.  Jej wysokość ma wpływ na oprocentowanie pożyczek na międzybankowym rynku w Polsce. W konsekwencji stopa procentowa referencyjna wpływa na koszt kredytu, jaki ponosi kredytobiorca. Jeżeli procentowa stopa referencyjna maleje, koszty kredytu również maleją.
  • stopa lombardowa – to wysokość oprocentowania, na jakie Narodowy Bank Polski udziela pożyczki bankowi komercyjnemu pod zastaw papierów wartościowych. Obniżenie stóp procentowych lombardowych będzie skutkowało zmniejszeniem kosztów pieniądza pozyskanego przez bank.
  • stopa depozytowa – to wysokość oprocentowania jednodniowych depozytów składanych przez banki komercyjne w banku centralnym. Wysokość stóp depozytowych określa rentowność depozytów w bankach komercyjnych, innymi słowy, definiuje minimalne oprocentowanie lokat 
  • stopa redyskontowa - określa wysokość ceny, za którą bank centralny skupuje weksle od banków komercyjnych. Weksle te banki komercyjne nabywają z kolei od swoich klientów po cenie dyskontowej (niższej niż rynkowa). Dzięki tej operacji banki komercyjne mogą mieć szybki dostęp do gotówki. 
  • Stopa dyskontowa – to koszt, jaki banki komercyjne płacą NBP za kredyt udzielany pod zastaw weksli własnych przedsiębiorstw, stanowiący zabezpieczenie kredytów obrotowych. 

Zmiany stóp procentowych 

To, że stopy procentowe są zmienne już wiemy, zobaczmy jednak, jak kształtowały się zmiany oprocentowania w ostatnim czasie. 

W roku ubiegłym, mogliśmy obserwować 3-krotne obniżki stóp procentowych, które miały miejsce 17 marca, 8 kwietnia i 28 maja 2020. W ciągu roku stopy procentowy zostały obniżone z poziomu 1,0 do 0,1. Rada Polityki Pieniężnej (RPP) na posiedzeniu, 6 października 2021, zadecydowała natomiast o podniesieniu stopy procentowej do poziomu 0,5.      

Należy pamiętać, że wysokość stóp procentowych to nie tylko wysokość rat kredytowych. Mają one znaczący wpływ na całą gospodarkę i w sposób mniej lub bardziej znaczący, wpływają na portfel każdego Polaka, a także bezpośrednio na samą inflację.

Aktualna wysokość stóp procentowych 04.11.2021 

W swoich wypowiedziach Rada Polityki Pieniężnej jeszcze pół roku wcześniej bardzo ostrożnie wypowiadała się na temat podniesienie stóp procentowych. Wielu ekonomistów niejednokrotnie wskazywało konieczność podniesienia stopy referencyjnej, zwracając uwagę na kwestie coraz wyższej inflacji i konieczności wyhamowania szybkiego wzrostu cen. Ta rekomendacja jednak nie znajdowała potwierdzenia w słowach i działaniach prezesa NBP. Coraz wyższa inflacja i bardzo dynamicznie rosnące ceny towarów i usług, mają duży wpływ na negatywne opinie odnośnie działań Rady Polityki Pieniężnej i negatywne nastroje społeczne.

Niedawno ustalono podwyżki stóp procentowych. Na posiedzeniu, 3 listopada 2021 r. RPP zadecydowała o znacznej podwyżce stopy referencyjnej o 75 punktów bazowych do 1,25%, stopa depozytowa wzrosła do 0,75%, a stopa lombardowa do 1,75 %. Ta uchwała Rady Polityki pieniężnej weszła w życie 4 listopada 2021 r. 

WIBOR i jego wartości historyczne

Starając się zobrazować powagę sytuacji, należy przyjrzeć się historycznym wartościom WIBOR-u i wysokości rat kredytowych w tamtych okresie. Chociaż w najbliższym czasie ekstremalne zmiany wysokości stóp procentowych nie powinny mieć miejsca, jednak ich wpływ na każdego kredytobiorcę jest tak duży, że warto być przygotowanym na każdy scenariusz i zastanowić się jakie konsekwencje może mieć dla nas wzrost stóp procentowych.

WIBOR i jego wartości historyczne: 

WIBOR 3M w październiku 2008 (najwyższy) - 6.86% 

WIBOR 3M we wrześniu 2021 (przed podwyżką) - 0.24%

Wpływ WIBOR-u na wysokość raty kredytu

Średnia wysokość udzielanego kredytu hipotecznego w 2020 wynosiła 296 000 zł. Przy założeniu zmiany WIBOR-u na ten z 2008 roku, różnica w ramach comiesięcznego zobowiązania względem banku to ponad 1 000 zł. 

Oczywistym jest, że są to wartości ekstremalne i nie należy spodziewać się tak drastycznych podwyżek w najbliższym czasie, jednak czy kredytobiorcy biorą pod uwagę możliwe zmiany, pamiętając, że najczęściej zobowiązanie zaciągane jest na 25 lat? Czy jeśli wydatki w domowym budżecie wzrosną o 1 000 zł, to będziemy sobie w stanie z nimi poradzić? 

Ryzyko zmiany stóp procentowych

Komisja Nadzoru Finansowego chcąc zobrazować ryzyko zmiennego oprocentowania kredytu, informuje, prowadzi akcję informacyjną w ramach kampanii medialnej. Jednak wciąż bardzo duża część klientów nie zdaje sobie sprawy z powagi sytuacji i dokumentów, które podpisują. KNF wydało również rekomendację wskazującą na konieczność wprowadzenia ofert ze stałą stopą oprocentowania we wszystkich bankach, jednak jest to rozwiązanie, które nie daje kredytobiorcy pewności stałej raty na cały okres kredytowania, a jedynie na 5-7 lat. Po tym okresie kredyt przechodzi na zmienną stopę oprocentowania. 

Niższa zdolność kredytowa i podejmowane ryzyko

Dodatkowo dziś oferty z oprocentowaniem stałym są droższe, niż te bazujące na zmiennej stopie. To z kolei przekłada się na mniejszą zdolność kredytową i wybór klientów bazujący na większym ryzyku, przy założeniu potencjalnych oszczędności. Wysokie stopy kredytowe oznaczają bowiem droższe kredyty - z kolei niskie stopy procentowe będą oznaczały korzystniejsze warunki kredytów.

Czy należy bać się kredytu?

Wielu klientów zdaje sobie sprawę z ryzyka, jakie niosą za sobą stałe stopy procentowe. Ważnym jest, aby zapewnić sobie poduszkę finansową, która będzie zabezpieczeniem nie tylko na odgórne ekonomiczne czynniki, ale również na sytuacje życiowe, takie jak np. utrata pracy. Kredyt hipoteczny jest często spełnieniem marzeń o własnych „4 kątach”, dlatego bardzo istotne jest, żeby zrozumieć szanse i zagrożenia, jakie nam daje i wybrać mądrze. Absolutną podstawą jest sprawdzenie kilku różnych ofert banków, by porównać oprocentowanie kredytów i zweryfikować czy raty kredytów będą dostosowane do naszych możliwości.

Gdzie szukać pomocy?

Ważne jest, aby nasze kredytowe decyzje były dobrze przemyślane i skalkulowane. A pierwszą i prawdopodobnie najważniejszym krokiem na drodze do wymarzonego “M” jest właściwy wybór oferty i pełna świadomość dotycząca zaciąganego zobowiązania.                                                                                                                                                                                                  

Dlatego warto, przy tych kluczowych decyzjach związanych z kredytem,  skorzystać z pomocy ekspertów, ich wiedzy i wieloletniego doświadczenia. Dzięki temu, zyskamy fachową pomoc, począwszy od sprawdzenia naszej zdolności kredytowej, poprzez wsparcie w trakcie załatwiania wszelkich formalności, aż po podpisanie umowy kredytowej. 

Jak dobrze wybrać eksperta finansowego

Wybór eksperta do łatwych nie należy, z drugiej strony znalezienie odpowiedniego człowieka może okazać się kluczowe dla naszej przyszłości. Dlatego, jeśli nie mamy w swoim otoczeniu osoby z polecenia, warto jest skorzystać z rzetelnych narzędzi i rekomendowanych pośredników finansowych. Pełną pomoc, profesjonalne pośrednictwo i darmowe porady uzyskają Państwo na www.otodom.pl/finanse, gdzie rzetelny kalkulator przekaże wstępne informacje, a nasi eksperci będą Wam towarzyszyć przez cały proces i pomogą w podjęciu odpowiedzialnej i najlepszej możliwej decyzji o wyborze konkretnej oferty, gwarantując zaangażowanie i pełen profesjonalizm.

Jeśli chcesz sprawdzić swoją zdolność kredytową lub porównać oferty kredytów hipotecznych, wejdź na Otodom Finanse.

Czytaj również:

 

Artykuł zaktualizowany: 29 listopada 2021

Udostępnij