W sprawie, rozpoznanej przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt V ACa V ACa 1277/17, powodowie wnieśli o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni mieszkaniowej w sprawie przyjęcia porządku obrad Walnego Zgromadzenia.

Pozwana spółdzielnia mieszkaniowa wniosła o oddalenie pozwu.

Sąd Okręgowy w Warszawie uchylił uchwałę spółdzielni mieszkaniowej. Sąd okręgowy ustalił, że powodowie są członkami pozwanej spółdzielni posiadającymi prawo do lokali mieszkalnych. 5 maja 2016 r. rada osiedla złożyła projekty 8 uchwał. Projekty te spełniały wymogi formalne przewidziane przepisami prawa. O zwołaniu walnego zgromadzenia członkowie zostali powiadomieni zawiadomieniem z dnia 11 maja 2016 r. 18 czerwca 2016 r. odbyło się walne zgromadzenie członków spółdzielni. Podjęło ono uchwałę dotyczącą porządku obrad. W uchwale tej nie został umieszczony punkt dotyczący głosowania nad przedłożonymi przez radę osiedla projektami uchwał, ponieważ pozwana spółdzielnia nie przedstawiła tych projektów członkom spółdzielni. Pisma rady osiedla wzywające do wskazania powodów nieumieszczenia tych projektów w porządku obrad i braku powiadomienia członków o ich złożeniu pozostały bez odpowiedz. Dopiero 18 czerwca 2016 r. pozwana wystosowała pismo do powoda, że projekty te nie zostały zakwalifikowane do umieszczenia w porządku obrad, ponieważ zakres przedmiotowy poruszonych spraw nie znajduje się w kompetencjach walnego zgromadzenia.

Sąd okręgowy powołał się na art. 42 Prawa spółdzielczego, jak również do regulaminu spółdzielni, wskazując, że projekty uchwał i żądania zamieszczenia oznaczonych spraw w porządku obrad walnego zgromadzenia mają prawo zgłaszać: zarząd, rada nadzorcza i członkowie, pod warunkiem wystąpienia z tym żądaniem co najmniej na 15 dni przed terminem, z tym że projekty uchwały zgłaszanej przez członków spółdzielni muszą być poparte przez co najmniej 10 członków. W ocenie sądu, rada osiedla złożyła projekty uchwał odpowiadające wymogom formalnym przewidzianym przepisami prawa (dochowano terminu i wymaganej ilości podpisów). Nie zostały one przygotowane przez pozwaną spółdzielnię pod względem formalnym i przedstawione członkom pod głosowanie. Regulamin spółdzielni przewiduje, że projekty uchwał zarząd wykłada na co najmniej 14 dni przed terminem walnego zgromadzenia. Zarząd ma ponadto obowiązek przygotowania pod względem formalnym i przedłożenia pod głosowanie na walnym zgromadzeniu projektów uchwał i poprawek zgłoszonych przez członków. Żaden przepis nie daje zarządowi ani innemu organowi spółdzielni prawa do dokonywania oceny przedłożonych przez członków wniosków i projektów uchwał, ani do podejmowania arbitralnej decyzji co do tego czy zostaną one przedstawione pod głosowanie na walnym zgromadzeniu. Zatem, w ocenie sądu okręgowego, skoro zaskarżona przez powodów uchwała przyjmująca określony porządek obrad w sytuacji, gdy członkom nie zostały przedstawione projekty uchwał zgodnie z ww. regulacjami, to narusza ona zarówno statut jak i prawa członków-powodów. Z tego powodu podlega ona uchyleniu.

Spółdzielnia złożyła apelację od wskazanego wyżej wyroku. W apelacji wskazała, że uchwały rady osiedla nie spełniały wymogów formalnych, zarzuciła też sądowi okręgowemu błędne przyjęcie, że nieprzedstawienie przez zarząd pozwanej spółdzielni 8 projektów uchwał rady osiedla naruszyło statut i prawa członków. W ocenie spółdzielni, fakt nieprzedłożenia tych projektów uchwał rady osiedla nie miał żadnego wpływu na los punktów przyjętego przez walne zgromadzenie, a naruszenie praw członków nie zostało przez powodów w żaden sposób udowodnione.

Sąd Apelacyjny w Warszawie uznał apelację spółdzielni za bezpodstawną i ją oddalił. Jego zdaniem sąd okręgowy błędnie przyjął, że wnioski rady osiedla i przedstawione przez nią projekty ośmiu uchwał spełniały wymogi formalne przewidziane w przepisach. Ze statutu spółdzielni wynika bowiem, że projekty uchwał i żądania zamieszczenia oznaczonych spraw w porządku obrad walnego zgromadzenia mają prawo zgłaszać zarząd, rada nadzorcza i członkowie, pod warunkiem wstąpienia z tym żądaniem co najmniej na 15 dni przed terminem, z tym że projekt uchwały zgłaszanej przez członków spółdzielni musi być poparty przez co najmniej 10 członków. Analogiczny zapis zawiera również art. 8 3 ust. 10 i 11 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych wskazując, że projekty uchwał i żądania zamieszczenia oznaczonych spraw w porządku obrad walnego zgromadzenia lub jego wszystkich części mają prawo zgłaszać: zarząd, rada nadzorcza i członkowie. Projekty uchwał, w tym uchwał przygotowanych w wyniku tych żądań, powinny być wykładane na co najmniej 14 dni przed terminem walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części, zaś członkowie mają prawo zgłaszać projekty uchwał i żądania w terminie do 15 dni przed dniem posiedzenia walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części, a projekt uchwały zgłaszanej przez członków spółdzielni musi być poparty przez co najmniej 10 członków.

Zatem przepisy statutu nie dają radzie osiedla prawa do wystąpienia z wnioskami co do przedmiotu obrad walnego zgromadzenia, gdyż nie wymieniają jej w kręgu podmiotów do tego uprawnionych. Rozszerzająca interpretacja tego przepisu byłaby jest, zdaniem sądu apelacyjnego, nieuzasadniona.

Sąd podkreślił, że wnioski o zamieszczenie określonych spraw w porządku obrad Walnego Zgromadzenia w dniu 18 czerwca 2016 r. wraz ze stosownymi projektami uchwał, o treści analogicznej do wniosków rady osiedla zostały złożone także w dniu 3 czerwca 2016 r. przez ponad 10-osobową grupę członków spółdzielni, w tym powodów i nastąpiło to w ostatnim dniu 15-dniowego terminu, co czyniło te wnioski skutecznymi i spełniającymi wymogi formalne określone w § 83 ust. 5 statutu.

W konsekwencji, o ile złożenie przez radę osiedla wniosków datowanych na 5 maja 2016 r. nie obligowało do zamieszczenia ich w porządku obrad i procedowania nad nimi, to już wnioski ponad 10-osobowej grupy członków spółdzielni z dnia 3 czerwca 2016 r. na nadanie im biegu zasługiwały, a w konsekwencji powinny być przedstawione 18 czerwca 2016 r. Walnemu Zgromadzeniu, które pozostawało jedynym uprawnionym organem mogącym zdecydować o objęciu wniosków porządkiem obrad lub ich pominięciu. 

W przypadku wystąpienia przez podmioty wymienione w statucie z wnioskami o objęcie ich porządkiem obrad, po stronie zarządu spółdzielni powstaje bezwzględny obowiązek nadania im biegu poprzez przygotowanie projektów pod względem formalnym i przedstawienie ich pod głosowanie walnego zgromadzenia, a wcześniej zamieszczenie stosownej informacji w zawiadomieniu o terminie walnego zgromadzenia. Brzmienie przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i zapisów statutu są jednoznaczne i nie pozostawiają zarządowi żadnego marginesu na ocenę wniosków pod względem merytorycznym.

W ocenie sądu apelacyjnego brak nadania biegu skutecznie zgłoszonym projektom, a więc nie poddanie ich pod osąd członków Spółdzielni uczestniczących w Walnym Zgromadzeniu w dniu 18 czerwca 2016 r., stanowiło uchybienie proceduralne. Na etapie podejmowania uchwały naruszało ono zarówno przepisy Statutu, jak i godziło w prawa powodów jako członków spółdzielni mieszkaniowej do aktywnego udziału w życiu spółdzielni i wpływu na prowadzoną przez nią działalność. 

Zdaniem sądu, nie można zgodzić się ze spółdzielnią, że zaniechanie przedłożenia projektów uchwał nie miało żadnego wpływu na ukształtowanie porządku obrad przyjętego przez walne zgromadzenie w dniu 18 czerwca 2016 r., a naruszenie praw członków nie zostało udowodnione. Po pierwsze, oprócz wniosków i projektów rady osiedla były też wnioski i projekty grupy ponad 10 członków. Po drugie, sąd podzielił stanowisko powodów, że brak przedłożenia zgłoszonych przez nich wniosków i uchwał pod głosowanie walnego zgromadzenia w oczywisty sposób wpłynęło na treść uchwały ustalającej porządek obrad, bowiem w konsekwencji nie miały one jakichkolwiek szans by znaleźć się w tym porządku. Po trzecie, naruszenie praw członków w tym przypadku wiąże się z ignorowaniem inicjatywy z jaką wystąpili zgodnie z przysługującymi im prawami i niedopuszczaniem do przedstawienia ich wniosków na forum walnego zgromadzenia. Dlatego też uchybienie proceduralne na etapie podejmowania uchwały walnego zgromadzenia miało wpływ na ostatecznie nadaną jej treść, a sama uchwała, której przedmiotem było określenie porządku obrad, zapadła z pokrzywdzeniem powodów jako członków spółdzielni mieszkaniowej, co oznacza, że pozew jest słuszny. 

W konsekwencji sąd uznał, że wyrok sądu okręgowego, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada ostatecznie prawu i oddalił apelację spółdzielni.

 

CZYTAJ WIĘCEJ O PRAWIE W OTODOM