Ogród deszczowy – ekologiczne rozwiązanie na każdą pogodę

Zmiany klimatyczne przynoszą coraz więcej ekstremalnych zjawisk pogodowych. Z jednej strony doświadczamy długotrwałych susz, z drugiej – gwałtownych burz i powodzi błyskawicznych. W odpowiedzi na te wyzwania powstało innowacyjne rozwiązanie: ogród deszczowy. Działa on jak naturalna gąbka, która zatrzymuje wodę podczas ulew, a następnie stopniowo ją oddaje w czasie suszy. Co więcej, taki ogród możesz założyć zarówno na dużej działce, jak również w niewielkim pojemniku na balkonie. Sprawdź zatem, jak krok po kroku stworzyć własny ogród deszczowy.

Czym jest ogród deszczowy?

Ogród deszczowy to nowoczesne rozwiązanie hydrotechniczne, które pomaga zarządzać wodami opadowymi zarówno podczas suszy, jak również w trakcie intensywnych ulew. Taka konstrukcja składa się ze specjalnie dobranych roślin umieszczonych na wielowarstwowym systemie filtracyjnym. Ponadto ogród deszczowy zasilany jest wodą opadową zbieraną z dachów, dróg czy innych utwardzonych powierzchni.

W konsekwencji rozwiązanie to zyskuje coraz większą popularność wśród właścicieli domów prywatnych, deweloperów oraz samorządów. Na przykład Gdańsk od 2020 roku systematycznie wprowadza ogrody deszczowe jako element strategii rozwoju miasta. Dodatkowo wiele nowych osiedli mieszkaniowych włącza takie rozwiązania do swoich planów zagospodarowania.

Dlaczego ogrody deszczowe są potrzebne?

Walka z miejskimi wyspami ciepła

Współczesne miasta stają się coraz gorętsze, przede wszystkim z powodu dużej liczby nieprzepuszczalnych powierzchni. Asfalt oraz beton pochłaniają ciepło, co w rezultacie powoduje powstawanie tak zwanych miejskich wysp ciepła. W efekcie temperatury w centrach miast mogą być nawet o kilka stopni wyższe niż na obrzeżach.

Ochrona przed powodziami błyskawicznymi

Podczas intensywnych opadów tradycyjna infrastruktura często nie radzi sobie z odprowadzaniem wody. Ogrody deszczowe natomiast działają jak naturalne gąbki, które absorbują nadmiar wody i chronią przed podtopieniami. Dzięki temu zmniejsza się obciążenie systemów kanalizacyjnych, a co za tym idzie – spada ryzyko lokalnych powodzi.

Korzyści z ogrodów deszczowych

Ogrody deszczowe przynoszą liczne korzyści zarówno środowisku, jak również właścicielom nieruchomości. W szczególności można wyróżnić następujące zalety:

Korzyści ekologiczne

• Filtrowanie i oczyszczanie wody opadowej przed jej przedostaniem się do gruntu
• Wytwarzanie tlenu oraz obniżanie temperatury powietrza
• Ponadto tworzenie mikrosiedlisk dla owadów, ptaków i drobnych ssaków
• Oprócz tego zapobieganie erozji gleby

Korzyści praktyczne

• Retencja wody na potrzeby nawadniania podczas suszy
• Tym samym zmniejszenie kosztów gospodarowania wodą deszczową
• W rezultacie ograniczenie ryzyka podtopień i zniszczeń
• Wreszcie zwiększenie atrakcyjności wizualnej nieruchomości

Rodzaje ogrodów deszczowych

Podział ze względu na lokalizację

Ogród deszczowy w gruncie to rozwiązanie budowane bezpośrednio w ziemi. Jest zatem idealny dla właścicieli działek z wystarczającą przestrzenią. Wymaga jednakże wykopania niecki oraz ułożenia systemu warstw filtracyjnych.

Ogród deszczowy w pojemniku sprawdza się doskonale na terenach zurbanizowanych, gdzie brakuje miejsca na tradycyjne rozwiązania. W takim przypadku można go umieścić na tarasach, balkonach czy w niewielkich podwórkach. Dodatkowo taki ogród powinien znajdować się przy rynnie odprowadzającej wodę z dachu.

Podział ze względu na rodzaj gruntu

Ogród deszczowy suchy jest z kolei przeznaczony dla terenów z dobrze przepuszczalnym gruntem. W tym przypadku woda szybko wsiąka w ziemię.

Ogród deszczowy mokry stosuje się natomiast na gruntach o słabej przepuszczalności, gdzie woda dłużej pozostaje w systemie.

Jak zbudować ogród deszczowy krok po kroku?

Krok 1: Planowanie i przygotowanie

Najpierw należy wybrać odpowiednie miejsce oraz ocenić rodzaj podłoża. Ogród deszczowy powinien bowiem znajdować się w naturalnych obniżeniach terenu lub w miejscach, gdzie zbiera się woda opadowa. Następnie warto przygotować prosty projekt, który pomoże w prawidłowym rozplanowaniu wszystkich elementów.

Krok 2: System warstw filtracyjnych

Prawidłowo zbudowany ogród deszczowy składa się z czterech kluczowych warstw. W związku z tym należy ułożyć je w odpowiedniej kolejności:

1. Warstwa drenująca – ze żwiru płukanego, keramzytowego lub dolomitowego (odprowadza nadmiar wody)
2. Warstwa filtracyjna – z piasku (w rezultacie oczyszcza wodę z zanieczyszczeń)
3. Warstwa wegetacyjna – z urodzajnej gleby (zapewnia składniki odżywcze roślinom)
4. Warstwa przeciwerozyjna – ze żwiru lub kamienia (zabezpiecza przed wymywaniem gleby)

Krok 3: Instalacja systemu drenującego

W ogrodzie deszczowym w gruncie należy następnie położyć rury drenujące. Warto także utworzyć odpływ awaryjny. Na gruntach nieprzepuszczalnych konieczne może być również zastosowanie warstwy hydroizolacyjnej.

Krok 4: Budowa ogrodu w pojemniku

Przy budowie ogrodu w pojemniku wybierz przede wszystkim pojemnik wykonany z wytrzymałego, wodoodpornego materiału. Następnie wykonaj otwór, przez który przejdzie rura drenująca. Jeden koniec rury musi wychodzić poza pojemnik, podczas gdy drugi należy zamknąć w pojemniku. Ponadto rura drenująca musi być połączona z rurą przelewową.

Krok 5: Wybór i sadzenie roślin

Zwieńczeniem procesu budowy jest wreszcie zasadzenie odpowiednio dobranych roślin. Najlepiej przy tym wybierać gatunki wieloletnie. Dzięki temu nie będą wymagały corocznej wymiany.

Najlepsze rośliny do ogrodu deszczowego

Wybór odpowiednich roślin ma kluczowe znaczenie dla skuteczności ogrodu deszczowego. Najlepiej bowiem sprawdzają się gatunki, które naturalnie rosną w wilgotnych siedliskach oraz posiadają zdolność filtrowania wody.

Polecane gatunki roślin:

• Turzyce – wytrzymałe trawy o silnym systemie korzeniowym
• Krwawnica pospolita – odporna na wahania wilgotności
• Rdest wężownik – skutecznie oczyszcza wodę
• Niezapominajka błotna – dodatkowo dodaje kolorystycznych akcentów
• Kaczeńce błotne – żółte kwiaty rozjaśniające ogród
• Wiązówka błotna – wysokie rośliny o dekoracyjnych kwiatostanach
• Łączeń baldaszkowaty – aromatyczne zioło
• Pałka wąskolistna – charakterystyczna roślina wodna
• Długosz królewski – elegancka paproć

Pielęgnacja i utrzymanie

Ogród deszczowy charakteryzuje się stosunkowo niskimi wymaganiami pielęgnacyjnymi. Mimo to warto pamiętać o kilku podstawowych zabiegach. W szczególności należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:

Regularne kontrole

• Przede wszystkim sprawdzanie drożności odpływów
• Następnie usuwanie obumarłych części roślin
• Oprócz tego kontrola stanu warstw filtracyjnych

Zabiegi sezonowe

• Uzupełnienie nasadzeń w razie potrzeby
• Ponadto oczyszczanie powierzchni z liści i innych zanieczyszczeń
• Wreszcie sprawdzanie skuteczności systemu drenującego

Ogrody deszczowe w inwestycjach deweloperskich

Współczesni deweloperzy coraz częściej wprowadzają ogrody deszczowe do swoich projektów. Rozwiązania te stają się bowiem elementem strategii zrównoważonego rozwoju. Ponadto są odpowiedzią na rosnące wymagania dotyczące gospodarowania wodami opadowymi.

W wielu miastach obowiązują już rygorystyczne zasady zagospodarowania wód opadowych. Deweloperzy muszą zatem uwzględniać te wymogi na etapie projektowania. W rezultacie często powstają innowacyjne rozwiązania hydrotechniczne.

Więcej o ogrodach znajdziesz na naszym blogu >>>

Ogród deszczowy jako inwestycja w przyszłość

Budowa ogrodu deszczowego to inwestycja, która przynosi korzyści przez wiele lat. Rozwiązanie to nie tylko wspiera środowisko naturalne, ale również może podnosić wartość nieruchomości. W dobie rosnącej świadomości ekologicznej oraz zmian klimatycznych ogrody deszczowe stają się zatem elementem nowoczesnego, odpowiedzialnego zagospodarowania przestrzeni.

Dodatkowo warto pamiętać, że odpowiednie zarządzanie wodami opadowymi na własnej działce może obniżyć koszty. Podczas suchych okresów zgromadzona woda może bowiem służyć do podlewania innych roślin w ogrodzie. Co więcej, właściciele działek z dużą ilością zieleni mogą cieszyć się lepszym mikroklimatem.