Przede wszystkim, niepłacenie podatków (albo płacenie z opóźnieniem czy niezłożenie deklaracji) powoduje powstanie zaległości podatkowej, od której mogą zostać naliczone odsetki (reguluje to Ordynacja podatkowa). Oprócz tego, za nie odprowadzenie należnego podatku można również ponieść odpowiedzialność karną, podlegającą karze grzywny i/lub karze pozbawienia wolności (reguluje to Kodeks karny skarbowy).

 

US ma 5 lat na kontrolę

Niektórzy z właścicieli wynajmowanych mieszkań liczą na to, że fakt prowadzenia wynajmu i nie odprowadzania należnego podatku od dochodów z tego wynajmu nie wyjdzie na jaw. Urząd skarbowy ma jednak na kontrolę co najmniej 5 lat i jest to całkiem długi okres, w którym może się wiele wydarzyć, powodując przykre konsekwencje dla podatnika uchylającego się od swoich obowiązków wobec fiskusa.

Jedną z takich okoliczności może być jakikolwiek konflikt z najemcą. Posiada on przecież informację o tym, że podatnik będący wynajmującym uzyskuje przychody z najmu (a co więcej, zna dokładnie wysokość tego przychodu) i, w przypadku, gdy będzie chciał wynajmującemu zrobić na złość, po prostu złoży donos do urzędu skarbowego. Urząd ma obowiązek ten donos sprawdzić.

Ujawnienie przychodów z wynajmu może nastąpić również, gdy właściciel mieszkania będzie chciał skorzystać z drogi prawnej przymuszenia najemcy do czegokolwiek np. zapłacenia zaległego czynszu, rachunków za media lub wyprowadzenia się z lokalu.

 

Najem okazjonalny, awans zawodowy, kredyt

Zgłoszenie umowy do urzędu skarbowego jest również warunkiem koniecznym skorzystania z najmu okazjonalnego. Jeśli więc chce się skorzystać z dobrodziejstw tej instytucji w celu zmniejszenia ryzyka i problemów ze złym najemcą, rozliczanie podatku jest niezbędne.

Można również wskazać inne przykłady sytuacji, w których wypełnienie obowiązków wobec fiskusa może zaoszczędzić sporo kłopotów (bądź wręcz umożliwić np. awans zawodowy lub rozwój portfolio wynajmowanych mieszkań).

Wyobraź sobie, że dostałeś propozycję pracy na wysokim stanowisku w instytucji państwowej. W przypadku wielu z nich istnieje obowiązek złożenia zeznania majątkowego, a więc wykazania całego majątku, w tym nieruchomości, a także uzyskanych dochodów. Zeznanie, w którym występują mieszkania, a nie ma dochodów z najmu, wygląda podejrzanie. Tak naprawdę, na dociekliwość dziennikarzy jest się narażonym w każdym przypadku, gdy piastuje się trochę bardziej eksponowane stanowisko.

Przy ocenie Twojej zdolności kredytowej (np. gdy będziesz ubiegać się o kredyt na kolejne mieszkanie) niektóre banki zaczynają brać pod uwagę przychody z najmu, a sposobem udokumentowania tych przychodów są umowy z najemcami, wpłaty na konto, ale często też zeznania podatkowe np. PIT-36 lub PIT-28 za ostatni rok. Jeśli więc podatnik nie płaci podatku od najmu, w oczywisty sposób nie jest w stanie wykazać tych przychodów w banku.

 

Sytuacje szczególne

Sam doświadczyłem również innej sytuacji – wobec właścicieli mieszkania znajdującego się obok mieszkania, które wynajmowałem innym ludziom, toczyło się postępowanie policyjne dotyczące przemocy domowej. Policja wezwała mnie na świadka jako właściciela mieszkania (a więc domyślnie jego mieszkańca), który mógł coś słyszeć lub zobaczyć. Gdy wyjaśniłem, że nie mogłem nic słyszeć, bo tam nie mieszkam, w pierwszej kolejności policjant prowadzący sprawę poprosił o umowę najmu i spytał, czy płacę podatki od tych przychodów. Wydaje mi się, że policja nie ma uprawnień do kontroli kwestii podatkowych, ale mimo to po raz kolejny ucieszyłem się, że wszystkie kwestie formalne mam w porządku.

Płacenie podatku od najmu jest nie tylko wymogiem prawa i obowiązkiem każdego podatnika, ale po prostu się opłaca. Przede wszystkim jednak, jeśli rozlicza się podatki od najmu w odpowiedni sposób, wysokość faktycznie płaconego podatku może być na akceptowalnym poziomie, a w sprzyjających okolicznościach wręcz można go w ogóle uniknąć. Rozliczanie podatku od najmu i kluczowe zawiłości z tym związane będą tematami kolejnych artykułów tego cyklu.

 

Grzegorz Grabowski, wiceprezes Stowarzyszenia Mieszkanicznik, autor bloga www.wynajmistrz.pl/blog, a także autor ebooka „Podatek od najmu i rozliczenia z najemcami – poradnik w 100 proc. praktyczny”.