RRSO – co to jest i jak wpływa na kredyt?

Szukasz oferty kredytu, który pomoże ci spełnić marzenia, ale jednocześnie nie będzie przesadnym obciążeniem dla budżetu domowego? W opisach ofert znajdziesz mnóstwo różnych liczb i określeń, które niekoniecznie muszą ci cokolwiek mówić. Skąd masz wiedzieć, który kredyt jest najtańszy? Czy zwracać uwagę na oprocentowanie, prowizję a może marżę? Wszystkie te parametry są istotne, ale priorytetem pozostaje RRSO. Dowiedz się, co to takiego!

Jakie czynniki wpływają na koszt kredytu?

Nie ma co ukrywać – kredyty są skomplikowanym tematem, a zrozumienie wszystkich jego parametrów to prawdziwa sztuka. W opisie oferty znajdziesz informacje o następujących kosztach:

• Prowizja – naliczana jednorazowo, do kilku procent od kwoty kredyt. W wielu przypadkach banki jej nie pobierają.
• Marża – jest zyskiem banku i jednym z elementów, od którego zależy wysokość oprocentowania zobowiązania.
• Ubezpieczenia – przy kredycie hipotecznym bank może oczekiwać polisy na życie lub dla nieruchomości.
• Dodatkowe produkty – bank w wieli przypadkach wymaga korzystania z odpłatnych produktów do udzielenia zobowiązania na danych warunkach.
• Operat szacunkowy – przygotowywany przez rzeczoznawcę na potrzeby kredytu hipotecznego.

Jak widzisz, dużo tego. Żeby ułatwić ci porównanie kredytów nawet wtedy, kiedy się na nich nie znasz, w opisach ofert wprowadzono RRSO.

Co to jest RRSO?

RRSO to skrótowiec od Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania. Brzmi groźnie, ale to wskaźnik, który wyraża w procentach, ile wynosi koszt kredytu rocznie w stosunku do całej kwoty zobowiązania. Im wynosi mniej, tym dany produkt jest tańszy. Wysokość RRSO uwzględnia wszystkie koszty – marżę, prowizję, ubezpieczenie i nie tylko. 

Definicję RRSO znajdziesz w Ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim [1].

Uwaga: nie zawsze niższe RRSO oznacza, że dany kredyt jest tańszy. Warto opierać się na tym wskaźniku, jeśli porównujesz oferty na taką samą kwotę i z identycznym okresem kredytowania. Dopiero wtedy wskaźnik RRSO pokazuje, które zobowiązanie jest tańsze.

Czy RRSO jest tym samym co całkowite koszty kredytowania?

To nie to samo. Całkowite koszty kredytowania to kwota, którą zapłacisz za korzystanie z kapitału przez cały okres spłaty. Załóżmy, że zaciągasz 150 tys. zł zobowiązania, a łącznie zwracasz 230 tys. zł. Wtedy całkowity koszt kredytu wynosi 80 tys. zł. 

RRSO jest wyrażone w procentach i wskazuje, ile wynosi koszt zobowiązania rocznie w stosunku do całej kwoty. Zatem mowa tutaj o zupełnie innych parametrach związanych z kredytem. 

Dlaczego banki podają w opisach ofert, ile wynosi RRSO?

Wymóg podawania wskaźnika RRSO jest obowiązkowy m.in. ze względu na treść Ustawy o kredycie konsumenckim. Jak wspomnieliśmy, wprowadzono go, aby ułatwić porównanie ofert. Dzięki temu nie jest ci potrzebny ekspert finansowy, aby wybrać produkt, chociaż specjalista jest w stanie zwrócić uwagę na wiele aspektów, które mogą ci nie przyjść same do głowy. 

Czym jest reprezentatywny przykład kredytu i jaki ma związek z RRSO?

Przeglądając oferty, z pewnością natrafisz na przykład reprezentatywny, w którym masz podany kredyt o określonych parametrach. W opisie znajdziesz takie dane, jak: całkowita kwota kredytu, okres kredytowania, oprocentowanie, RRSO i prowizja. 

Tylko skąd bierze się ten przykład? Powinny to być warunki dotyczące standardowej umowy, czyli takiej, która może być zawarta w przypadku ⅔ wnioskodawców, po uwzględnieniu średniego okresu kredytowania, całkowitej kwoty kredytu i częstotliwości występowania na rynku umów danego rodzaju.

Zatem nie podejmuj decyzji o wyborze kredytu na podstawie parametrów przykładu reprezentatywnego, gdyż może on dotyczyć zobowiązań o zupełnie różnych parametrach. Jak wspominaliśmy, wartość RRSO jest najlepszym sposobem porównania kosztów, ale wtedy, kiedy analizujesz kredyt na taką samą kwotę i z identycznym okresem spłaty. 

RRSO a oprocentowanie kredytu

Oprocentowanie to jeden z najważniejszych, jeśli nie główny koszt kredytu. To od jego wysokości zależą odsetki. W zależności od tego, czy to oprocentowanie stałe czy zmienne, RRSO będzie inne. Składa się na nie suma stałej marży i zmiennej stawki bazowej. Tą stawką bazową najczęściej dla kredytów hipotecznych jest WIBOR 3M albo WIBOR 6M. O jego wysokości decydują przede wszystkim stopy procentowe Narodowego Banku Polskiego. 

Zatem oprocentowanie jest tylko jednym z elementów, który wpływa na wysokość RRSO. Nie opieraj się wyłącznie na nim, jeśli szukasz najtańszego kredytu. Niskie oprocentowanie może być mylące, a pozostałe koszty powodować, że masz do czynienia z drogim zobowiązaniem. 

Czy możliwe jest Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania 0 procent?

Taka wysokość RRSO oznacza, że zwracasz dokładnie taką kwotę, jaką otrzymasz. Czy to możliwe? Tak i to nie tylko w przypadku pierwszych darmowych chwilówek, którymi firmy pozabankowe zachęcają do korzystania z ich oferty. Takie warunki są możliwe w ramach kredytów ratalnych, ale nie tylko. Przykładowo, Credit Agricole ma w ofercie kredyt powitalny, gdzie otrzymujesz do 3 tys. zł na maksymalnie 12 miesięcy i zwrócisz dokładnie tyle, ile uzyskasz [2]. 

Kredyty lub pożyczki z RRSO równym 0% przestaną być darmowe, jeśli nie spłacisz ich w terminie. Wtedy bank lub firma pozabankowa naliczą karne odsetki i inne dodatkowe opłaty m.in. za przeprowadzoną windykację.

Jak obniżyć RRSO kredytu?

Jeśli wybierasz ofertę kredytu, zależy ci z pewnością na jak najniższych kosztach zobowiązania. Aby wartość RRSO była niższa, możesz zdecydować się na dłuższy okres spłaty lub wybrać raty stałe. Problem tkwi w tym, że to pułapka, która przekłada się na wyższy całkowity koszt kredytu. Jeśli chcesz skorzystać z oferty z najniższym RRSO:

• Analizuj oferty – korzystając z kalkulatorów banków. We wszystkich podawaj te same parametry zobowiązania, tzn. okres kredytowania i kwotę. Wtedy łatwo ustalisz, która propozycja w danym momencie jest najatrakcyjniejsza.
• Przenieś kredyt do innego banku – jeśli już spłacasz zobowiązanie, a warunki na rynku się zmieniły, możesz znaleźć tańszy kredyt z niższym RRSO. Wtedy skorzystaj z refinansowania kredytu hipotecznego, czyli przeniesienia zobowiązania do innego banku. Dzięki temu możesz obniżyć koszty, ale to wymaga indywidualnej kalkulacji. Zanim w ogóle się na to zdecydujesz, zobacz, jak sprawdzić zdolność kredytową, aby ustalić, czy masz szansę na finansowanie.
• Spróbuj negocjować warunki kredytu – masz na to szansę szczególnie wtedy, gdy zaciągasz go z dużym wkładem własnym albo masz bardzo wysoką zdolność kredytową. Wtedy bank być może zaakceptuje obniżenie marży i prowizji, a obliczenie RRSO przyniesie niższy wynik. Oczywiście, nie ma gwarancji, że bank przystanie na twoją propozycję. 

Ważne jest nie tylko RRSO – sprawdź warunki przedterminowej spłaty zobowiązania

Wysokość RRSO jest szczególnie ważna, gdy zamierzasz spłacać zobowiązanie zgodnie z harmonogramem. Sytuacja się zmienia, gdy planujesz przedterminowy zwrot całego kapitału. Jeśli masz kredyt hipoteczny i zamierzasz pozbyć się tego zobowiązania maksymalnie szybko, sprawdź, ile będzie cię kosztować zrobienie tego przed terminem. Gdy od zawarcia umowy kredytu nie minęło więcej niż 36 miesięcy, a masz zobowiązanie ze zmiennym oprocentowaniem, bank ma prawo naliczyć rekompensatę. Zgodnie z przepisami może ona wynosić nie więcej niż:

• 3% spłacanej kwoty,
• odsetki, które byłyby naliczone przez rok od faktycznej spłaty,
• koszty banku związane bezpośrednio z przedterminową spłatą,
• odsetki pozostałe do końca umowy – gdyby pozostało do niego krócej niż rok.

W przypadku stałego oprocentowania bank może naliczyć opłatę przez cały okres jej obowiązywania. Dlatego upewnij się, jak to wygląda w danym banku.

FAQ

Czy RRSO to całkowity koszt kredytu?

Nie, całkowity koszt kredytu ponoszony przez klienta banku podawany jest kwotowo. Stanowi różnicę między sumą, którą przekażesz bankowi w ramach spłaty, a otrzymaną jako kapitał kredytu. Tymczasem RRSO oznacza całkowity koszt kredytu w stosunku rocznym, ale podawany w procentach. 

Czy RRSO to odsetki?

RRSO obejmuje całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, a odsetki są tylko jednym z kosztów. Zależą od wysokości oprocentowania. 

Ile wynosi RRSO?

Wysokość RRSO wyliczana jest indywidualnie przy każdej kalkulacji wykonanej dla kredytu gotówkowego czy hipotecznego, na określonych warunkach. Wystarczy zmienić czas spłaty, aby jego wartość była inna. Obowiązek podawania RRSO wynika z przepisów – banki muszą prezentować również m.in. oprocentowanie nominalne. Dzięki podawaniu tych parametrów łatwiej możesz wybrać najtańszy kredyt.

Kiedy RRSO jest korzystne?

Im wynosi mniej, tym niższy koszt zobowiązania. Inna jest wysokość tego wskaźnika w zależności od rodzaju produktu finansowego oraz okresu spłaty. Zazwyczaj wyższe RRSO mają popularne pożyczki chwilówki, a niższe – kredyty, szczególnie długoterminowe, takie jak hipoteczny. 

Źródła:

1. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20111260715
2. https://www.credit-agricole.pl/klienci-indywidualni/promocje/kredyty/kredyt-powitalny